562/2025 Errege Dekretuaren analisia: kontrolak eta beste jarduera ofizial batzuk nekazaritzako elikakatearen barruan
Errege dekretu horrek eguneratu eta bateratu egiten du nekazaritzako elikagaien kontrol ofizialei buruzko estatuko esparru juridikoa; horiek horrela, 1749/1998 EDa eta 1945/1983 EDaren zati bat indargabetu eta lege-esparrua egungo beharretara eguneratzen du. Horrez gain, digitalizazioa, gardentasuna eta Europarekiko lerrokatzea barne hartzen ditu kontrol-sistema berriaren egiturazko oinarri gisa.
Aldaketak aurreko legeriari dagokionez
Indargabetzeak eta irismena
1749/1998 EDa erabat indargabetzea (substantzien eta hondakinen kontrola animalietan eta animalia-jatorriko produktuetan), kontrola 2017/625 Europako Erregelamenduaren estandar berrietara egokituta.
1945/1983 EDa indargabetzea, oro har, 2025eko uztailaren 3tik aurrera, salbuespen espezifikoekin. Indarrean jarraituko dute kontsumitzailearen defentsari buruzko artikulu jakin batzuek (9.2 eta 3 art., 13.-16. art.), bai eta autonomia-erkidegoko nekazaritzako elikagaien kalitateari buruzko zenbait alderdik ere.
Egungo esparru europarrera egokitzea
Espainiako antolamenduan osorik sartu da 2017/625 (EB) Erregelamendua. Horren bidez, kontrola zabaldu da nekazaritzako elikakate osora, animalia-jatorriko produktuetatik haratago, pentsuak, landareen osasuna, ongarriak, nazioarteko garraioa eta salmenta elektronikoa barne hartuta..
“Urrutiko” kontrol digitalak
- Aurrez aurrekoak ez diren kontrolen lehendabiziko arauketa legala; honako hau barne hartzen du:
- “mystery-shopper” Internet bidez, agentearen identifikaziorik gabe
- auditoretza dokumentalak bide elektronikoaren bidez
- etiketen eta publizitatearen berrikuspena bitarteko digitaletan
- Erabateko trantsizioa digitalizazio administratibora, burokrazia murriztu eta prozesuak modernizatzearen bidez.
Laginketa-, analisi- eta laborategi-prozedurak
- Analisi-protokoloa sinplifikatzea: hiru faseko eskematik (hasierakoa, kontraesankorra, ebazlea) bi fasekora igarotzea (hasierako analisia + bigarren ebazpen posiblea).
- Eskakizun berriak laborategi ofizialentzat (langile kualifikatuak, inpartzialtasuna, emaitzak epe barruan) eta teknika analitiko eguneratuen erabilera.
Gardentasuna, trazabilitatea eta iruzurraren aurkako borroka
- Ezinbestekotzat ezarriko dira aldizkako informazio publikoak (Kontrol Plan Nazionala, urteko txostena, erkidegoko/udalerriko emaitzak).
- Gorabehera sanitario edo fitosanitarioen eta hartutako neurrien argitalpena ezarri da.
- Elikagaien arloko iruzurraren aurkako arauketa indartuko da, eta administrazioen arteko kooperazio-mekanismoak zorroztuko dira SGICO bidez (Informazio Komun Ofiziala Kudeatzeko Sistema).
Erakundeen arteko koordinazioa eta antolakuntzaren arloko nobedadeak
- PNCOCAren Koordinaziorako Batzorde Nazionalaren sorkuntza, nazio- eta erkidego-mailan plangintza, ebaluazio eta jarraipenaren arloko erantzukizunak izango dituena.
- Lankidetza-mekanismoen eta eskumenen zehaztapena Estatuaren Administrazio Nagusiaren eta autonomia-erkidegoen artean, Ceuta eta Melilla barne.
