Higienea eta Autokontrola

852/2004 Erregelamendua (EE), Europako Parlamentuarena eta Kontseiluarena, 2004ko apirilaren 29koa, elikagaigintzako produktuen higieneari buruzkoa.

853/2004 Erregelamendua (EE), Europako Parlamentuarena eta Kontseiluarena, 2004ko apirilaren 29koa, animalia-jatorriko elikagaietarako higiene-arau espezifikoak ezartzen dituena.

854/2004 Erregelamendua (EE), Europako Parlamentuarena eta Kontseiluarena, 2004ko apirilaren 29koa, gizakiak jateko diren animalia-jatorriko produktuen kontrol ofizialak antolatzeko arau espezifikoak ezartzen dituena.

852/2004 Erregelamenduak (EE) elikakateko operadoreei zuzendutako higiene-arau orokorrak ezartzen ditu; zehazki, honako printzipio hauek:

  1. Elikagaigintzako enpresako operadorea da Elikagaien Segurtasunaren arduradun nagusia.
  2. Elikagaien Segurtasuna elikakate osoan zehar bermatu behar da, produkzio primariotik hasita.
  3. Hotz-katea mantendu behar dute giro-tenperaturan segurtasunez biltegiratu ezin diren elikagaiek.
  4. Arriskuen eta Kontrolgune Kritikoen Analisiaren (APPCC) printzipioetan oinarritutako prozedurak aplikatu behar dira, baita higiene-jardunbide egokiak ere. Higiene Jardunbide Egokien Gidak (HJEG) APPCCren arau eta printzipioak betetzen laguntzeko baliozko tresnak dira.
  5. Beharrezkoa da mikrobiologia- eta tenperatura-irizpideak ezartzea.

Elikagaien higienerako baldintza orokor eta espezifikoak

Oro har, elikakateko operadoreek bermatu egingo dute beren kontrolpean dauden etapa guztietan betetzen direla higiene-betekizunak.

Produkzio primarioan eta harekin erlazionatutako eragiketetan, 852/2004 Erregelamenduko I. eranskineko A atalean jasotako arauak bete behar dira.

  • Animalia-jatorriko produktuen kasuan, horrez gain, produktu bakoitzarentzat ezarritako betekizunak ere bete beharko dira, 853/2004 Erregelamenduan jasota daudenak.

Elikagaien produkzio primarioaren ondoko faseetan 852/2004 Erregelamenduaren II. eranskinean jasotako arauak bete beharko dira.

  • Animalia-jatorriko produktuen kasuan, horrez gain, produktu bakoitzarentzat ezarritako betekizunak ere bete beharko dira, 853/2004 Erregelamenduan jasota daudenak.

Autokontrola: APPCC eta HJEG

Autokontrolerako sistema deritzo elikagaietan ager daitezkeen arriskuak ezagutu eta kontrolatzeko operadoreari erabilgarria zaion tresnari.

APPCC

853/2004 Erregelamenduaren (EE) 4. artikuluak ezartzen du produkzio primarioaren ondoko elikagaigintzako edozein etapatan esku hartzen duten enpresetako operadoreek Arriskuen eta Kontrolgune Kritikoen Analisian (APPCC) oinarritutako autokontrol-prozedura bat sortu, aplikatu eta mantendu egin beharko dutela.

APPCC prebentzio-sistema bat da, eta arrisku nabarmenak identifikatzeko, ebaluatzeko eta kontrolatzeko balio du, elikagaiak kaltegarriak izan ez daitezen (Codex Alimentarius). Sistemaren helburua da elikagaien enpresek sortzen, eraldatzen edo banatzen dituzten produktuak seguruak direla bermatzea.

Honako hauek dira APPCCren printzipioak:

  1. Edozein arrisku hautematea.
  2. Kontrolgune Kritikoak hautematea.
  3. Muga kritikoak ezartzea.
  4. Zaintza-prozedurak aplikatzea.
  5. Neurri zuzentzaileak ezartzea.
  6. Aurreko neurri guztiak eraginkorrak direla egiaztatzeko prozedurak ezartzea.
  7. Dokumentuak eta erregistroak egitea, enpresaren izaeraren eta tamainaren arabera, aurreko puntuen eraginkortasuna erakusteko.

HJEG

Dena den, Erregelamendu horretako 11. kontuan hartuzkoan azpimarratzen den bezala, egun ezin dira APPCCren printzipio guztiak aplikatu produkzio primarioan, eta, beraz, Higiene Jardunbide Egokien Gidak (HJEG) sustatu behar dira esparru horretan.

Segurtasunez lan egiteko eta indarreko legeriaren betekizunak betetzeko beharrezkoak diren baldintzak eta erregistroak era ordenatuan eta ulertzeko moduan azaltzen dituzten dokumentuak dira.

Arriskuak kontrolatzen eta arauak betetzen direla erakusten laguntzen dute.

HJEGak sektoreak egiten ditu, eta borondatezkoak dira.

852/2004 Erregelamenduaren (EE) I. eranskineko B atalak HJEGen edukiei buruzko gomendioak biltzen ditu:

“HJEGek produkzio primarioan eta hari lotutako eragiketen arriskuei buruzko informazioa jaso beharko dute, baita arrisku horiei aurre egiteko neurriei eta legeriak ezartzen dituen betekizunei buruzkoa ere”.

Erregelamenduak honako adibide hauek jasotzen ditu adibide gisa:

  1. Besteak beste, mikotoxinek, metal astunek eta material erradiaktiboek eragindako kutsadura kontrolatzea.
  2. Ura, hondakin organikoak eta ongarriak erabiltzea.
  3. Landare-osasunerako produktuak eta biozidak eta haien trazabilitatea behar bezala erabiltzea.
  4. Albaitaritzako sendagaiak eta elikagaietako gehigarriak eta haien trazabilitatea behar bezala erabiltzea.
  5. Pentsuak prestatzea, biltegiratzea, erabiltzea eta trazabilitatea ezartzea.
  6. Hildako animaliak, hondakinak eta azpiproduktuak era garbian desagerraraztea.
  7. Elikagaien bidez gizakiei transmititu dakizkiekeen gaixotasun kutsakorrak sartzea ekiditeko babes-neurriak, eta eskumena duen agintaritzari nahitaez egin beharreko edozein jakinarazpen.
  8. Elikagaiak higiene-baldintza egokietan produzitzen, manipulatzen, ontziratzen, biltegiratzen eta garraiatzen direla bermatzeko prozedurak, jardunbideak eta metodoak, barne hartuta izurrien garbiketa eta kontrol eraginkorra.
  9. Hiltzeko eta elikagaiak produzitzeko animalien garbiketari buruzko neurriak.
  10. Erregistroari buruzko neurriak.

852/2004 Erregelamenduko (EE) II. kapituluak (7., 8. eta 9. artikuluak) ezarri egiten ditu HJEGak estatu mailan eta Europar Batasunaren mailan egin, zabaldu eta erabiltzeko printzipioak:

  • Estatu kideek HJEG nazionalak egitea sustatuko dute.
  • Bultzatu egingo da estatuko eta Europar Batasuneko HJEGak zabaltzea eta erabiltzea.

Honako hauek betez egingo dira HJEG nazionalak:

  1. Elikagaigintzako industriak – produkzio-sektoreko operadoreek egingo dituzte.
  2. Kontsulta egingo zaie alderdi interesdunei (esaterako, eskumena duten agintaritzei eta kontsumitzaileei).
  3. Aintzat hartuko dira Codex Alimentariusaren kodeak eta 852/2004 Erregelamenduaren (EE) I. eranskineko B ataleko gomendioak.
  4. Estatu kideek HJEGak aztertu eta Europako Batzordeari igorriko dizkiote (EB), hark estatu kide guztien eskura egongo den erregistro batean gorde ditzan.

Europar Batasuneko HJEGak:

  1. EBak zaindu egingo du HJEGak sektore eta alderdi interesdunei kontsulta eginez egitea, horretarako aintzat hartuz Codex Alimentariusa eta 852/2004 Erregelamenduaren (EE) I. eranskineko B ataleko gomendioak.
  2. Elikakatearen eta Animalien Osasunaren Batzorde Iraunkorrak ebaluatuko ditu HJEGak.
  3. Berrikusi egingo dira, HJEGak oraindik ere eraginkorrak direla eta aurrerapen zientifiko eta teknologikoak aintzat hartzen dituztela bermatze aldera.

Higienea eta autokontrola sektoreka