2019an, guztira 4.118 jakinarazpen transmititu ziren elikagaiekin eta pentsuarekin lotutako alerta azkarren sistemaren bidez (RASFF). Jakinarazpen horietatik 1.175 alerta gisa sailkatu ziren, 546 segimendu-txosten gisa, 882 ohartarazpen gisa, 1.499 mugako ukatze gisa eta 18 informazio-jakinarazpen gisa.

2018. urtearekin alderatuta, osasunerako arrisku larria dakarten alerta-jakinarazpenen kopuruak % 5 egin zuen gora.

Alerten gorakada nabarmena izan da seigarren urtez jarraian.

Jakinarazpenen kopurua produktuen arabera:

frutos secos

671

Fruitu lehorrak, eratorriak eta haziak

506

Frutak eta barazkiak

345

Elikagai-osagarriak eta elikagai aberastuak

huevos

342

Hegazti-hazkuntzako produktuak

pelets

325

Pentsuak

303

Arraina eta eratorriak

Kutsadura mikrobiologikoa

Herrialde kideetako RASFF jakinarazpenen zati handi bat animalia-jatorriko elikagaietako mikroorganismo patogenoei dagokie nagusiki.

Salmonella

Salmonella da, berriro ere, herrialde kideetako elikagaietan gehien jakinarazten den patogenoa (371 jakinarazpen, % 51 gehiago), eta gauza bera gertatzen da kide ez diren herrialdeetan ere (347 jakinarazpen).

Jakinarazpen gehienak haragiarekin lotutakoak dira, batik bat eskortako hegaztien haragiarekin, eskortako hegaztien haragi freskoan Salmonella typhimurium eta enteritidis kasurik egon ez dadin elikagaiak kaltegarriak ez izateko irizpideak direla eta.

Askotan errepikatzen diren jakinarazpenei dagokienez, Salmonellari buruzko 181 jakinarazpen egon ziren Poloniako hegazti-produktuei lotuta; gehienak hegazti-haragi freskoan aurkitutako Salmonella enteritidisari eta typhimuriumari buruzkoak ziren. Hamalau eragile berrerorle gisa identifikatu ziren.

Listeria

Listeria monocytogenes bakterioarekin kontaminatutako elikagaiak animalia-jatorrikoak izaten dira nagusiki. 2019an, patogeno horrekin lotutako kasuak hotzean ketutako arrainetan eta kontsumitzeko prest dauden haragi-produktuetan, ETA agerraldien arrazoi nagusi izan ziren.

Halaber, Frantziako gaztarekin (maiz esne gordinarekin egindakoak) lotutako 17 jakinarazpen erregistratu ziren.

Listeria monocytogenes bereziki arriskutsua –eta, are, hilgarria– da immunitate-sistema ahuldua duten pertsonentzat

Jakinarazpenen kopurua arriskuaren arabera:

bacteria

1124

Mikroorganismo patogenoak
molecula

588

Mikotoxinak

298

Konposizioa
pesticida

283

Pestiziden hondakinak

207

Alérgenoak

173

Gorputz arrotzak

172

Elikagaiak ukitzen dituzten materialak

144

Beste kutsatzaile mikrobiologiko batzuk

Kutsadura kimikoa

Alérgenoak

Hauek dira gehien jakinarazten diren alergenoak: esnea, glutena eta soja. Zerealekin eta okintzako/pastelgintzako produktuekin lotutakoak dira ohikoenak.

Askotan, alergenoen aztarnak jakinarazten dira beste zenbait elikagaitan ere, kutsadura gurutzatuaren ondorioz. Jakinarazpen mota horrek % 30 egin du gora.

Elikagaiak ukitzen dituzten materialak

Elikagaiak ukitzen dituzten materialei buruzko jakinarazpenen kasuek gora egin zuten: 172 jakinarazpen erregistratu ziren, % 24 gehiago (hala ere, jakinarazpen guztien % 4 baino ez ziren izan).

Mikotoxinak

Oro har, elikagaietako mikotoxina-mailek ez dute eragin kaltegarri akuturik eragiten kontsumitzaileengan. Alabaina, esposizio kronikoak arrisku handia izan dezake kontaminatutako produktuak sarri kontsumitzen dituztenentzat, bereziki aflatoxinak dituzten elikagaien kasuan.

Aflatoxinak gehien jakinarazten diren mikotoxinak dira, batik bat Erkidegokoak ez diren lurraldeetako fruitu lehorretan.

B1 aflatoxina substantzia kantzerigeno eta genotoxikoa da, eta ez dago benetako kontsumo-maila segururik substantzia horrentzat. Hori dela eta, ALARA printzipioa aplikatzen da, eta ezarritako lege-muga ahalik eta baxuena da.

Plagiziden hondakiak

Jakinarazpen gehienek frutekin eta barazkien dute zerikusia; izan ere, horiek ekoiztean egin ohi dira plagizidekin lotutako arau-hauste gehienak. Gehien jakinarazitako pestizida klorpirifosa izan zen. Pestizida hori dagoeneko ezin da EBn erabili.

Azkenik, taula honetan aurkituko dituzu arriskuaren, produktuen eta jatorrizko herrialdeen araberako jakinarazpenak.

Peligro Producto País de Origen Nº Notificaciones
Salmonella Carne avícola y sus productos Polonia 181
Salmonella Frutos secos, sus productos y semillas Sudan 66
Aflatoxinas Frutos secos, sus productos y semillas EEUU 80
Salmonella Hierbas y especias Brasil 67
Aflatoxinas Frutos secos, sus productos y semillas Argentina 63
Aflatoxinas Frutos secos, sus productos y semillas Turquía 55
Aflatoxinas Frutas y Vegetales Turquía 49
Mercurio Pescado y productos derivados España 38
Ocratoxina A Frutas y Vegetales Turquía 36
Migración de Formaldehido Materiales en Contacto con Alimentos China 36